Door: Gerard Dessing, hoofdredacteur Facto
Tijdens de rondleiding op de ASML-campus in Veldhoven belanden we al snel in een van de Plaza’s. Het is lunchtijd en het is meteen duidelijk aan het geluid en de honderden mensen die met elkaar praten, koffie drinken, met elkaar overleggen, bij een outlet een broodje of maaltijd bestellen: deze ruimte is voor medewerkers een echte ontmoetingsruimte om even van het werk los te komen, te ontspannen en samen met collega’s een maaltijd te nuttigen.
Thuis voelen
Waarom bij ASML (wereldwijd 60 locaties, ca 42.000 medewerkers) zoveel aandacht wordt besteed aan het creëren van een thuisgevoel als onderdeel van een optimale workplace experience? Marcel Boltjes hoeft over zijn antwoord niet lang na te denken.
‘Kijk eens hoe groot het hier is’, licht hij toe. Hij doelt daarbij niet alleen op het terrein (De Run 1000+6000 = 450.000 m2) maar ook op het aantal mensen dat op de campus werkt namelijk zo'n 20.000. Het is dan van groot belang om voor geborgenheid en herkenbaarheid te zorgen.
'Je wilt dat al die mensen zich thuis voelen en op tal van momenten anderen kunnen ontmoeten, ideeën kunnen uitwisselen, kunnen samenwerken en elkaar kunnen inspireren. Ik ben er ook van overtuigd dat onze Welcome Culture kan bijdragen aan de innovatiekracht van ASML’.
Met zo'n 20.000 mensen op de campus is het van groot belang om voor geborgenheid en herkenbaarheid te zorgen”
Boltjes is sinds begin 2021 Competence Manager Service Design & Hospitality bij ASML Global. Op een ochtend eind februari geeft hij samen met collega Iwan de Kluys, Senior Demand Manager FM voor ASML in Nederland, op de campus in Veldhoven een uitgebreide toelichting op de opzet en het belang van de Welcome Culture bij de chipmachinefabrikant.
Welcome Culture: drie kernwoorden
De Welcome Culture en aangeboden services moeten ervoor zorgen dat iedereen bij ASML zich welkom en optimaal ondersteund voelt, vervolgt Boltjes. Daarbij spelen drie kernwoorden een belangrijke rol: community, autonomie en voorspelbaarheid. Boltjes en De Kluys lichten ze een voor een toe.
Kernwoord 1: Community
‘Hier in Veldhoven werken meer dan 120 nationaliteiten. Stel, je komt uit een ver land om bij ons te werken en je kent eigenlijk niemand. Dan is het belangrijk dat je in verbinding komt met anderen en mensen leert kennen. Vandaar dat we community-vorming aanmoedigen en dat graag willen ondersteunen met faciliteiten en services, met als doel de sociale contacten, het samenwerken en de gezondheid en welzijn van medewerkers te bevorderen.'
Als voorbeelden noemt Boltjes de diverse sportfaciliteiten die de campus biedt, zoals ruimtes voor gym en yoga/mindfullness, een running track van 200 meter en een basketbalveld. Daarnaast zijn er actieve ‘oplaadruimtes’ in de buurt van de werkvloeren voor een energiegevende pauze zoals tafeltennis of actieve videogames.
Verder zijn er communities waarin mensen elkaar vinden op een gemeenschappelijk onderwerp. Binnen ASML zijn er verschillende, variërend van Green tot Proud (LHBTIQ+) en van Woman tot Senior en Atypical.
Kernwoord 2: Autonomie
Autonomie vormt het tweede belangrijk element van de Welcome Culture, vervolgt Iwan de Kluys. Keuzevrijheid bieden en niets opdringen, daar gaat het om, is zijn overtuiging. ‘Mensen verleiden om andere keuzes te maken is oké, maar we gaan niets opdringen.’
Hij geeft wat voorbeelden van de keuzevrijheid op gebied van eten en drinken. ‘Neem de grootte van de salades. Waarom alleen een grote salade aanbieden? Laat mensen zelf de ingrediënten kiezen en bepalen of ze een grote of een kleine salade willen. Of kijk naar de koffieautomaten, die beschikken tegenwoordig ook over decafé- en vegan-opties. Een automaatkoffie met havermelk is nu dus ook mogelijk.’
De koffieautomaten beschikken tegenwoordig over decafé- en vegan-opties”
Die autonomie is overigens een belangrijk onderdeel van de algemene bedrijfscultuur, benadrukt De Kluys. ‘Het vormt een rode draad in onze manier van werken. Je kunt binnen bepaalde grenzen zelf bepalen of je hier op kantoor of thuis werkt. En als je hier bent kun je zelf kiezen waar je wilt werken, op de afdeling of bijvoorbeeld op een van de drie Plaza’s, het past allemaal in die autonomie-gedachte.’
Kernwoord 3: Voorspelbaarheid
Voorspelbaarheid is het derde onderdeel van de Welcome Culture. Als voorbeeld van medewerkers die daar onder andere baat bij hebben noemt Boltjes neurodiverse collega’s.
‘Uit onderzoek is gebleken dat voorspelbaarheid in de werkomgeving voor hen belangrijk is, weet Boltjes. ‘Zij hebben behoefte aan structuur. Om die reden proberen we de Plaza’s wereldwijd overal dezelfde look & feel mee te geven en zorgen we dat bepaalde faciliteiten altijd op dezelfde plek te vinden zijn.’
Het is overigens vanuit facilitair perspectief best weleens zoeken naar de juiste balans tussen voorspelbaarheid en de wens om medewerkers van tijd tot tijd te verrassen, geeft hij toe.
‘Je kunt bijvoorbeeld wel met wisselende menu’s werken, maar als voor veel mensen maandag Pastadag is, is het maar de vraag of ze het op prijs stellen als je daaraan gaat sleutelen en je opeens op maandag pannenkoeken gaat serveren.’
Vormgeving thuisgevoel in de werkomgeving
Bij het vormgeven van de uitgangspunten community, autonomie en voorspelbaarheid in de werkomgeving spelen de volgende kernwoorden een belangrijke rol: uitnodigend, inclusief, ondersteunend, aantrekkelijk en makkelijk toegankelijk.
Boltjes benadrukt het belang van inclusiviteit. ‘We moeten onze verschillen niet als een probleem zien. Nee, we moeten ze juist vieren en ze als kans zien om te innoveren.’
Service design
Alle services worden ontworpen met inachtneming van een aantal principes/ De Kluys geeft wat voorbeelden: betrek de eindgebruiker bij het design, doe onderzoek naar zijn wensen en behoeftes en ga uit van standaardisering, maar als de klant goede argumenten heeft of als dat van toegevoegde waarde is voor de business, is maatwerk ook mogelijk.
‘En zorg voor een oplossing die gemakkelijk in gebruik en niet moeilijk te begrijpen is’ vult hij aan.
Plaza’s: eat, meet, share & connect
Een belangrijke plek waar de Welcome Culture op de campus in Veldhoven tot uiting komt zijn de drie Plaza’s, met 1034, 682 respectievelijk 640 zitplaatsen. Het gaat in feite om een soort foodcourts, opgezet vanuit de filosofie ‘eat, meet, share & connect’.
De Plaza's bevatten altijd drie vaste onderdelen: een espressobar (Coffee Connect), een Bring Your Own-voorziening voor medewerkers die een maaltijd hebben meegenomen en willen opwarmen en Your Choice, een self service-restaurant à la LaPlace, met een brede keuze aan vers bereide warme en koude gerechten. Dat laatste restaurant wordt met 80 procent van de bezoekers het drukst bezocht.
Aanvullend op deze voorzieningen biedt iedere Plaza één of meerdere speciale restaurantconcepten met internationale gerechten, zoals Italiaans, Indian Food en Aziatisch.
In een van de Plaza’s is verder een 100 procent vegan-restaurant en in een andere een typisch Hollandse snackbar inclusief trekmuur met frikandellen en kroketten. Pakweg 20 procent van de lunchgasten maakt gebruikt van een van deze speciale voorzieningen.
Bij de inrichting van de Plaza’s is over vrijwel ieder element goed nagedacht met als kernwoord: afwisseling”
Inrichting Plaza’s
Bij de inrichting van de Plaza’s is over vrijwel ieder element goed nagedacht met als kernwoord afwisseling. Dat uit zich in onder meer de volgende elementen:
- kleurgebruik (variatie van licht en donker);
- materiaalgebruik (afwisselend hard en zacht);
- meubilair (diverse soorten tafels en stoelen, lounge hoeken, ontmoetingsplekken); en
- vormgeving (afwisseling ronde en rechte vormen).
Waarom die verscheidenheid zo belangrijk is? Boltjes: ‘Er moet voor ieder wat wils zijn, zodat iemand naar keuze op een plek kan gaan zitten waar hij of zij op dat moment het meest behoefte aan heeft.’
Beter benutten vierkante meters
Naast het faciliteren van ‘eat, meet, share & connect’ bevatten de Plaza’s ook een component van effectiviteit, licht De Kluys tot slot toe. Hij doelt daarmee op het effectiever gebruik van vierkante meters.
‘Bedrijfsrestaurants in veel organisaties worden ingericht op basis van de drukte op piekmomenten, zeg tussen half twaalf en half twee. Dat was bij ons eigenlijk ook het geval. Maar door een espressobar centraal in de Plaza te positioneren worden de vierkante meters veel effectiever gebruikt omdat mensen nu ook in de ochtend en in de middag elkaar daar kunnen ontmoeten onder het genot van een door een barista gemaakte koffie.’
