Het afgelopen jaar werd in de media opvallend vaak verslag gedaan van ‘disruptieve’ (ontwrichtende) acties. We hadden de boerenprotesten, waarbij onze boeren zich en masse tegen het overheidsbeleid keerden uit onvrede over de aangekondigde klimaatplannen. Snelwegen werden geblokkeerd, distributiecentra werden lamgelegd en daar waar nodig geacht werd er geprovoceerd en geïntimideerd.
In Groot-Brittannië waren het klimaatactivisten die lekker disruptief de zuivelafdelingen van enkele supermarkten hebben geblokkeerd en die, om hun boodschap extra kracht bij te zetten, ook de nodige pakken melk hebben leeggegoten in de uitverkoren winkels. Volgens mij was de boodschap hier dat de hele wereldbevolking op kortst mogelijke termijn moet overschakelen op 100% plantaardig voedsel om het klimaat te redden. De meest recente disruptieve acties zijn die waarbij er aardappelpuree en tomatensoep tegen kunst aan gegooid wordt. En die waarbij mensen zich op de meest ongemakkelijke plekken vastlijmen. De boodschap die er achter zit ben ik effe kwijt, maar aandacht hebben ze wel.
“Alles van waarde is weerloos” dichtte Lucebert ooit in een klein maar fijn gedicht. En dat blijkt hier eens te meer. Ik moet denken aan een mooi verhaal dat ik eens gelezen heb over een Siberische boer die op een koude winterdag op z’n trekkertje naar zijn akker rijdt. Onderweg ziet hij een zielig vogeltje langs de kant van de weg zitten. Koud, rillend en nauwelijks nog in staat te bewegen. De boer twijfelt geen moment en besluit het arme dier te helpen. Maar ja, hoe? Hij kan het niet meenemen in zijn jaszak, want zal het zeker geplet worden tijdens het werk op het land. Peinzend kijkt hij om zich heen en dan ziet hij even verderop een verse, nog warme koeienvlaai in het gras. Voorzichtig pakt hij het vogeltje op en dekt het liefdevol toe onder de warme hoop stront. Tevreden over zijn goede daad vervolgt de boer zijn weg. Ook het vogeltje is blij want die warmt nu lekker op en niet veel later begint het zelfs weer vrolijk te tjilpen.
Als de actie succesvol lijkt heb je uiteindelijk alleen nog maar de aandacht en niet meer de dialoog”
Op dat moment loopt er een vos langs en sluw als hij is, realiseert hij zich dat hier iets niet in de haak is. Want koeienvlaaien, die tjilpen niet! Voorzichtig tilt hij met een poot de vlaai op en ziet daar het blije vogeltje, dat hij met een snelle hap opvreet. Tevreden over zijn eigen sluwheid vervolgt ook de vos voldaan zijn weg. De moraal van het verhaal: zij die je in de stront duwen hebben niet persé het slechtste met je voor en zij die je eruit halen doen dat niet altijd met de beste bedoelingen…
Wat al die disruptiviteit met elkaar gemeen heeft is dat het iets te maken heeft met ons eten en met ons gedrag. En dat er vaak echt wel een belangrijke boodschap aan ten grondslag ligt, die helaas meer en meer uit het zicht raakt wanneer de actie succesvoller wordt. Dan heb je uiteindelijk alleen nog maar de aandacht en niet meer de dialoog. Misschien is het beter om in contact te blijven met elkaar en te studeren op echt duurzame oplossingen, in plaats van te schreeuwen om aandacht. Het doel heiligt namelijk niet altijd de middelen en voor je het weet maak je per ongeluk iets stuk wat echt waardevol is.
Lijm jezelf de volgende keer liever vast aan een studieboek in plaats van aan een Van Gogh.
