Reorganisaties schaden ieders gezondheid

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Uit legio onderzoeken blijkt dat werknemers die tijdens een reorganisatie hun baan verliezen, naast inkomensverlies ook te kampen hebben met ernstige schade aan hun gezondheid. Deze klachten beginnen al voordat duidelijk is wie ontslagen wordt. Ook kan de aankondiging van een reorganisatie ertoe leiden dat de betere werknemers een veilig heenkomen zoeken, waardoor de achterblijvende werknemers te kampen krijgen met een hoge werkdruk. Een bijkomend risico is dat werknemers met gezondheidsklachten doorwerken omdat ze bang zijn dat de zieke werknemers bovenaan de ontslaglijst komen te staan. Minder bekend is dat ook werknemers die de dans ontspringen en de inkrimping overleven, hier niet ongeschonden uitkomen. In de praktijk zal vaak sprake zijn van (onvrijwillige) herplaatsing naar een andere functie of van nieuwe, vaak zwaardere taakeisen. Dit vergt aanpassing van de werknemer, en die aanpassing kost mentale energie. Veel werkgevers zijn zich onvoldoende bewust van de gezondheidsrisico’s van reorganisaties. Hier ligt een belangrijke taak voor de or. Indien de bestuurder met een voorgenomen besluit tot fusie, inkrimping of een andere vorm van reorganisatie, zal in de adviesaanvraag opgenomen moeten zijn welke gevolgen het besluit naar verwachting zal hebben voor de in de onderneming werkzame personen. Ook zal de bestuurder moeten aangeven welke maatregelen worden genomen om de eventuele gevolgen op te vangen. De stappen die het bedrijf zou moeten zetten, en waar de or dus afspraken over kan maken, zijn: <UL> <LI>Bij het ontwikkelen van plannen voor een ingrijpende wijziging in de organisatie dienen de risico’s voor de psycho-sociale belasting in kaart te worden gebracht. <LI>Al bij de aankondiging van het voorgenomen besluit wordt alle werknemers duidelijk gemaakt dat er psycho-sociale begeleiding beschikbaar is. <LI>Bij langlopende reorganisatietrajecten is het verstandig om de psychische gesteldheid van werknemers periodiek te monitoren. <LI>Een belangrijke risicogroep wordt gevormd door managers die zelf knopen moeten doorhakken over wie wel en wie niet ontslagen wordt. Het is van belang dat deze managers ondersteuning krijgen. <LI>Na een eventuele inkrimping is het wenselijk dat werknemers die ontslagen worden nazorg kunnen krijgen. <LI>Ook werknemers die in dienst blijven, moeten aanspraak kunnen maken op psycho-sociale ondersteuning. </UL>