Krijg direct antwoord op jouw medezeggenschapsvragen met de ORnet chat. Speciaal ontwikkeld voor OR-leden en medezeggenschaps-professionals en gebaseerd op actuele, juridisch gecontroleerde content van ORnet.nl en de boeken Praktijkgids Ondernemingsraden, WOR Tekst & Commentaar en OR Jaarboek.Van een instrument voor belangenbehartiging naar aanvulling op wetgeving
Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?
<P>De Wet op het Arbeidscontract van 1907 heeft een lange en ingewikkelde voorgeschiedenis met verschuivende coalities en wijzigende opvattingen van voor- en tegenstanders in de arbeidersbeweging, het werkgeverskamp en onder juristen. De arbeiders verloren de tweede Spoorwegstaking in april 1903 gericht tegen de ‘worgwetten’ van minister-president Abraham Kuyper, die stakingen verboden voor ambtenaren en spoorwegpersoneel. De wet gaf een formele status aan een geleidelijk groeiende praktijk van afspraken tussen werkgevers en arbeiders en hun bonden over arbeidsvoorwaarden. Belangrijk voor de individuele werknemer was ook dat de wet een einde maakte aan een grievend stukje klassenjustitie waarbij de werkgever bij een conflict met zijn medewerker altijd gelijk kreeg van de rechtbank. </P> <P>Geen enkele cao komt tot stand zonder langdurige onderhandelingen en af en toe een korte of langere staking. Er staat voor beide partijen veel op het spel. In de cao is vaak een stuk bewogen sociale geschiedenis samengebald en hij is dan ook over langere termijn te zien als een spiegel van maatschappelijke ontwikkelingen. <br> In een in 1909 afgesloten cao tussen de Textielarbeidersbond en de textielfabrikant Jan Besouw uit Goirle krijgt de personeelsvertegenwoordiging een formele status. De fabrieksraad diende een vertegenwoordiging uit alle geledingen van het bedrijf te hebben. Voorts kreeg de raad tot taak alle geschillen die voortvloeiden uit de toepassing van de cao op te lossen. Uit een algemene staking van zo’n 10.000 diamantbewerkers en hun leerlingen in november 1894 worden de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond en de eerste cao geboren. Dezelfde Diamantbewerkersbond slaagde er op 1 oktober 1911 in als eerste vakorganisatie de 48-urige werkweek en de achturige werkdag af te dwingen. De eerste landelijke cao werd in 1914 afgesloten tussen de Nederlandsche Bond van Boekdrukkerijen en de werkliedenorganisaties in de typografie in Nederland. </P> <P>Voortbouwend op de wet uit 1907 zijn de Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst van 1927 en de Wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van cao’s uit 1937. Deze twee wetten vormen nog steeds juridische hoekstenen in ons stelsel van arbeidsverhoudingen. </P> <P>Van de maakbare samenleving in de jaren vijftig zijn we bij allerlei types cao terechtgekomen. Vroeger gingen de nota’s cao-beleid van de bonden uit van een centralistische benadering. Dat paste niet altijd bij wat in de bedrijven speelde. Sinds het befaamde Akkoord van Wassenaar eind 1982 is het karakter van de aanbevelingen van de Stichting van de Arbeid veranderd, minder stringent en dirigistisch. De thema’s zijn eveneens gewijzigd, waarbij we kunnen denken aan de jeugdwerkloosheid, vrouwen, ouderen en gehandicapten en recht op parttime arbeid. </P>